Rondom sfeerverwarming worden een aantal begrippen gebruikt, die soms verwarring kunnen wekken. De meest gangbare lichten we hier toe:
Een inbouwhaard zonder keramisch glas. Hierbij spreken we noch over rendement, noch over capaciteit. Verbruikt veel hout/gas. Is louter voor de gezelligheid.
Een inbouwhaard op gas of hout met een keramisch glas, waardoor er een getemd vlammenspel aanwezig is. Biedt vele voordelen inzake rendement en capaciteit en is veel veiliger dan een open haard.
Een liftdeurhaard is een houthaard met een glazen schuifdeur. Die kunt u omhoog bewegen zodat die uit het zicht verdwijnt. Liftdeurhaarden zijn open, halfopen of gesloten te gebruiken. In open toestand hebt u vrij zicht op het vuur en geniet u optimaal van het vlammenspel en de heerlijke houtgeur. Gebruikt u de liftdeurhaard in gesloten toestand, dan bent u verzekerd van een hoog rendement. Uiteraard is dit laatste het meest aangewezen.
Een houthaard waarbij de glazen deur eenvoudig open draait. Is vaak compacter dan een liftdeurhaard.
Een hout - of gaskachel die vrijstaat. Bestaat in oneindig veel verschillende modellen en uitvoeringen.
Een buitenhaard geeft een gezellige warmte op lange avonden. Verschillende modellen kunnen gebruikt worden om er vaak vlees of vis op te grillen, wordt dus ook gebruikt als bbq. Is verkrijgbaar in verschillende materialen; staal, inox, steen, beton,… Er bestaan ook enkele terrashaarden op gas.
Een Tulikivi speksteenkachel is een warmteaccumulerende houtkachel. Na slechts 1 tot 4 uur branden heeft de speksteenkachel voldoende warmte opgeslagen om de ervoor bestemde ruimte gedurende 12 tot 24 uur gelijkmatig te verwarmen. Dit is afhankelijk van de grootte van de speksteenkachel. 2 uur branden voor 24 uur warmte is een goed gemiddelde. Het gepatenteerde bouwplan van een Tulikivi speksteenkachel berust steeds op het tegenstroomprincipe. Doordat de rookgassen gedwongen worden eerst in de tegenstroomkanalen af te dalen vooraleer ze in de schoorsteen verdwijnen, wordt zoveel mogelijk warmte opgeslagen. Op die manier ontstaat binnenin de speksteenkachel een hoge druk, die een optimale naverbranding van de rookgassen garandeert. Het is belangrijk te beseffen dat niet elke speksteenkachel een echte massieve speksteenkachel is. Vaak gaat het om gewoon met wat speksteen beklede metalen kachels. Of ook nog om een warmelucht - speksteenkachel, meestal metalen cassettes met een speksteenmantel eromheen. In beide gevallen moet je ze voortdurend stoken om warm te blijven, alhoewel ze er misschien precies hetzelfde uitzien als een echte warmte - accumulerende speksteenkachel. Ze zijn ook niet met massieve speksteenkachels te vergelijken inzake behaaglijke en gezonde stralingswarmte, rendement, milieu, enz...
Het is belangrijk een onderscheid te maken tussen een massieve tegelkachel en een zogezegde tegelkachel die enkel bekleedt is met tegels en geen of weinig onderscheid maakt van een gewone houtkachel. Een massieve tegelkachel bestaat volledig uit vuurvaste stenen aan de binnenzijde en aan de buitenkant uit keramische tegels. Dit zijn grote kachels die volledig op maat worden ontworpen met een groot accumulerend vermogen. Een tegelkachel is qua constructie minder eenvoudig dan een speksteenkachel. Ook een warme lucht tegelkachel is niet te vergelijken met een echte tegelkachel.
In een kachel aangesloten op centrale verwarming zit een spiraal tot tientallen meters. Het water in die spiraal wordt opgewarmd door de kachel en wordt vervolgens getransporteerd naar de radiatoren, de vloerverwarmingsbuizen of andere warmtelichamen.
Een stijlschouw kan in verschillende soorten natuursteen of hout gemaakt worden. Ze worden rond een hout/gashaard geplaatst. Er bestaat een ruim assortiment aan standaardmodellen maar ook maatuitvoeringen zijn mogelijk.
Rendement bij energieomzettingen is de verhouding tussen de uitgaande nuttige energie en de energie die er in gaat. Dit wordt dus altijd in procent (%) weergegeven. Bij de keuze van een kachel speelt het rendement een grote rol. Dit bepaalt hoeveel warmte er effectief benut kan worden voor de verwarming van de ruimte. Een kachel met een zo hoog mogelijk rendement betekent dus minder houtverbruik en een minimum aan schadelijke stoffen die vrijkomen langs de schoorsteen, wat weer belangrijk is voor het milieu. Een hoog rendement is zéér belangrijk en bepaalt grotendeels de kwaliteit van uw kachel.
Bij de keuze van een haard of kachel, moet je eerst weten wat de capaciteit (vermogen) van de haard moet zijn, afhankelijk van verschillende criteria van uw ruimte die de kachel moet verwarmen; aanwezigheid van isolatie, hoeveelheid (dubbel glas) ramen, of er veel wind op het huis staat, het type woning (vrijstaand, rijtje, appartement). Een te laag vermogen leidt onherroepelijk tot koude winteravonden, terwijl een haard met een te hoog vermogen onnodig veel energie verbruikt. Veel mensen kopen een kachel of haard met een te groot vermogen, die vervolgens de ruimte zo sterk verwarmt, dat het toestel nooit op volle kracht kan branden. De capaciteit van een kachel/haard wordt uitgedrukt in Kw (Kilowatt).
Convectiewarmte is warmteoverdracht via stroming die ontstaat door verschillen in dichtheid als gevolg van verschillen in temperatuur. Koude deeltjes bewegen minder, zitten daardoor dichter op elkaar en zijn globaal dus zwaarder dan warme deeltjes die veel bewegen, verder uit elkaar zitten en dus globaal lichter zijn. Warmteconvectie is bijgevolg gewoon een moeilijk woord voor het fenomeen dat warme lucht stijgt en koude lucht daalt. Convectieverwarming is dus luchtverwarming of verwarming via warme lucht. Breng warme lucht onderaan in een ruimte en ze zal automatisch stijgen, waarbij de warmte op koudere deeltjes wordt overgedragen via stralingswarmte en via geleiding bij contact. Er treedt daarbij ook gewoon een menging op van warme en koude deeltjes. De gemiddelde kamertemperatuur komt daardoor hoger te liggen dan de oorspronkelijke kamertemperatuur en lager dan de temperatuur van de geproduceerde warme lucht. Luchtwarmte is dus, in tegenstelling tot stralingswarmte en geleiding, een indirecte vorm van warmteoverdracht. De warmte van een convector wordt niet rechtstreeks op ons lichaam overgedragen, maar onrechtstreeks door tussenkomst van de kamerlucht als transportmiddel.
Wanneer u tijdens een mooie lentemiddag aan het zonnen bent, voelt u de aangename warmte van de zon op uw huid. Dit is de stralingswarmte van de zon, veroorzaakt door de infraroodstraling van de zon. Deze straling kan een mens niet zien. Infraroodstraling dringt voldoende diep in de huid om ons lichaam te verwarmen. ¼ van ons bloed stroomt namelijk in onze huid en wordt via dit kanaal over gans ons lichaam verspreid. Bij stralingswarmte worden enkel de voorwerpen verwarmd die bestraald worden. Deze warmte voelt u ook uit de muren stralen na een warme zomerdag. Niet enkel de zon kan deze warmte produceren maar ook bepaalde verwarmingstoestellen. Een houtkachel en haard produceren ongeveer 15 à 30% stralingswarmte, een massieve speksteen - en tegelkachel 70 à 90%. Bij stralingswarmte worden op de eerste plaats de muren en personen verwarmd, de lucht minder. Bij een luchttemperatuur van 18 à 20° kan u met stralingswarmte reeds een comfortabel gevoel hebben. Bij stralingswarmte heeft men de lucht niet nodig om een warm gevoel te hebben. Stralingswarmte heeft dan ook een positief effect op de gezondheid. U bent beter bestand tegen verkoudheden. Personen met ademhalingsproblemen voelen zich beter en het zou zelfs beter zijn voor de bloeddruk en de bloedsomloop.
Een zonnecollector is een apparaat dat zonlicht omzet in warmte. Deze warmte kan vervolgens gebruikt worden voor proceswarmte, het verwarmen van ruimtes of (tap)water. Het principe van een zonnecollector is eenvoudig: wanneer een metalen voorwerp een tijd in de zon ligt, wordt het warm. Zonnecollectors maken gebruik van dat zelfde principe. Een zonnecollector is over het algemeen een metalen voorwerp waar een medium doorheen stroomt en zo de gewonnen warmte afvoert. Het hart van een vlakke-plaat collector is een zwarte plaat, de absorber. Door deze in een isolerende bak te plaatsen, neemt de absorber meer warmte op dan hij afgeeft aan de omgeving. Gevolg hiervan is dat de temperatuur van de absorber stijgt. Wanneer de temperatuur hoger is dan de omgevingstemperatuur zal, naarmate dit verschil toeneemt, de warmtestroom van de absorber naar de omgeving groter worden. Wanneer de warmtestroom naar de omgeving zo groot is geworden dat die gelijk is aan de opgenomen warmte, zal de temperatuur van de absorber niet verder stijgen. Wordt er naast de isolatie aan de achter- en zijkant een transparante afdekplaat aan de bovenkant van de absorber geplaatst, neemt de warmtestroom van absorber naar omgeving af en stijgt de temperatuur. Om de gewonnen warmte ook te kunnen gebruiken, worden aan de achterkant van de absorber leidingen gemonteerd waardoor water stroomt. Dit water circuleert tussen de collector en de boiler. Doordat de temperatuur van de absorber hoger is dan het water, zal de watertemperatuur toenemen. Dit gebeurt net zo lang totdat het water dezelfde temperatuur heeft als de absorber. Het water in de boiler is vervolgens te gebruiken voor verschillende doeleinden.
Een zonneboiler is een zonnecollector waarin de elektromagnetische straling van de zon wordt omgezet in warmte. Het principe van een zonneboiler is eenvoudig: als een tuinslang de hele dag in de zon ligt, wordt het water in de slang erg warm. Zonneboilers maken gebruik van hetzelfde principe. Zelfs in de winter als de zon maar een paar uur schijnt, is het voldoende voor zo'n boiler voldoende warm water te produceren om te douchen, te wassen of schoon te maken. Dit systeem kan ook een bijdrage leveren aan ruimteverwarming (vloer-of wandverwarming). Een zonneboiler bestaat uit een zonnecollector en een voorraadvat (buffervat). De zonnecollector vangt zonlicht op. De moderne vlakke plaat collector bestaat uit een absorber met een speciale coating, een zogeheten spectraal selectief laag. Deze laag heeft een hoge absorptiefactor en tegelijkertijd een lage emissiefactor. (Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld zwarte verf.) Deze laag wordt opgedampt op een metalen plaat zoals koper of aluminium. Aan de achterzijde van deze metalen plaat lopen vervolgens dunne leidingen waardoor het collectormedium stroomt, waaraan de ingewonnen warmte wordt afgegeven. De absorber wordt aan de achterkant en zijkant geïsoleerd met een dikke laag steenwol en/of polyurethaan schuim en aan de voorkant met een glasplaat van ijzerarm, gehard glas. De maximum temperatuur (stagnatie temperatuur) van een collector hangt af van de hoeveelheid instraling en het type collector.
Een zonnepaneel is een paneel dat zonne-energie omzet in elektriciteit. Hiertoe wordt een groot aantal fotovoltaïsche cellen op een paneel gemonteerd.